کمیسیون حقوق بشر کانون وکلای دادگستری مرکز به مناسبت روز جهانی کودک درنگ‌نامه‌ای منتشر کرد.
به گزارش روابط عمومی کانون وکلای دادگستری مرکز، متن کامل درنگ‌نامه به این شرح است:
حق آموزش، منع محرومیت‌های تحصیلی؛ مسئولیت اجتماعی وکلا و فراخوان «وکیل دوستدار کودک»
کودک، نه‌فقط سازنده آینده، بلکه انسانی صاحب حق در امروز است. میزان حمایت از حقوق کودکان، معیاری برای سنجش پایبندی جامعه به کرامت انسانی، عدالت اجتماعی و حقوق بشر است. به مناسبت روز جهانی کودک، کمیسیون حقوق بشر کانون وکلای دادگستری مرکز بر ضرورت تضمین حق آموزش، حمایت از کودکان بازمانده از تحصیل و نقش مسئولانه وکلا در پاسداری از حقوق کودک تأکید می‌کند.
بازماندگی از تحصیل، صرفاً مسئله‌ای آموزشی نیست؛ مسئله‌ای حقوق بشری و نشانه‌ای از شکاف در نظام حمایت اجتماعی است. کودکی که از مدرسه بازمی‌ماند، ممکن است فرصت رشد، توانمندسازی، مشارکت اجتماعی و دستیابی به زندگی شایسته را از دست بدهد. فقر، معلولیت، مهاجرت، کار کودک، محرومیت جغرافیایی و مشکلات خانوادگی نباید به محرومیت کودکان از حق بنیادین آموزش بینجامد.
اصل سی‌ام قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، دولت را به فراهم کردن وسایل آموزش‌وپرورش رایگان تا پایان دوره متوسطه مکلف کرده است. مواد ۲۸ و ۳ کنوانسیون حقوق کودک نیز بر حق آموزش و ضرورت رعایت منافع عالیه کودک تأکید دارند. بنابراین، تحقق این حق نیازمند سیاست‌گذاری مؤثر، تخصیص بودجه کافی، رفع موانع دسترسی و پاسخگویی دستگاه‌های مسئول است.
وکلا؛ پاسداران حقوق کودک و کنشگران عدالت اجتماعی
نقش وکلا در حمایت از کودکان، به دفاع در دادگاه محدود نیست. وکیل می‌تواند با شناسایی نقض حقوق کودک، آگاهی‌بخشی حقوقی، مطالبه‌گری عمومی، پیگیری قانونی موارد محرومیت از آموزش، حمایت از کودکان در معرض آسیب و کمک به اصلاح سیاست‌ها و رویه‌های ناعادلانه، حلقه اتصال حق قانونی به زندگی واقعی کودکان باشد.
کانون‌های وکلا نیز با اتکا به مسئولیت اجتماعی و حرفه‌ای خود می‌توانند در ترویج فرهنگ حقوق کودک، توانمندسازی خانواده‌ها، همکاری با نهادهای حمایتی و فراهم کردن دسترسی کودکان کم‌برخوردار به مشاوره و خدمات حقوقی نقش‌آفرینی کنند. دفاع از کودک، دفاع از آینده جامعه و پاسداری از کرامت انسانی است.
فراخوان «وکیل دوستدار کودک»
کمیسیون حقوق بشر کانون وکلای دادگستری مرکز، در راستای تقویت مسئولیت اجتماعی حرفه وکالت، فراخوان مشارکت وکلای دادگستری در ابتکار «وکیل دوستدار کودک» را مطرح می‌کند؛ ابتکاری برای گسترش فرهنگ حقوق کودک در جامعه حقوقی و تبدیل دانش و تخصص وکلا به حمایت مؤثر و عملی از کودکان.
در چارچوب این ابتکار، از وکلای دادگستری دعوت می‌شود:
- در آموزش حقوق کودک، حقوق شهروندی کودکان و آگاهی‌بخشی به خانواده‌ها و مدارس مشارکت کنند.
- در حد توان و با رعایت ضوابط حرفه‌ای، به کودکان محروم و خانواده‌های نیازمند مشاوره و خدمات حقوقی ارائه دهند.
- موارد نقض حق آموزش، بهره‌کشی از کودکان، تبعیض و محرومیت از خدمات حمایتی را شناسایی و از مسیرهای قانونی پیگیری کنند.
- در همکاری با کانون‌های وکلا، نهادهای حمایتی و سازمان‌های مدنی، برای پیشگیری از ترک تحصیل و بازگشت کودکان به مدرسه تلاش کنند.
- در دوره‌های تخصصی حقوق کودک شرکت کنند و اصول ارتباط حرفه‌ای، محرمانگی، منع آسیب‌رسانی و رعایت منافع عالیه کودک را در فعالیت‌های خود به کار گیرند.
این فراخوان می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری شبکه‌ای از وکلای داوطلب و آموزش‌دیده باشد که با رعایت استقلال حرفه‌ای و ملاحظات اخلاقی، در خدمت تضمین حقوق کودکان قرار می‌گیرند. تحقق این هدف مستلزم آموزش تخصصی، سازوکار ارجاع امن، رعایت محرمانگی و همکاری مسئولانه با نهادهای صلاحیت‌دار است.
مطالبه حقوقی و اجتماعی
کمیسیون حقوق بشر کانون وکلای دادگستری مرکز، ضمن تأکید بر ضرورت برنامه ملی شناسایی و بازگرداندن کودکان بازمانده از تحصیل به مدرسه، خواستار تخصیص منابع کافی، حمایت هدفمند از خانواده‌های کم‌برخوردار، توجه ویژه به کودکان دارای معلولیت و کودکان مهاجر و پناهنده و پاسخگویی دستگاه‌های مسئول است. همچنین بر ضرورت فراهم کردن زمینه مشارکت نظام‌مند وکلا و کانون‌های وکلا در آموزش، حمایت حقوقی و مطالبه‌گری در حوزه حقوق کودک تأکید می‌کند.
جامعه وکلا، حقوق‌دانان، دادستان‌های محترم و کارگزاران حکمروایی
روز جهانی کودک، فرصتی برای عبور از شعار به اقدام است. هیچ کودکی نباید به دلیل فقر، مهاجرت، معلولیت، محل تولد یا شرایط خانوادگی از حق آموزش محروم بماند. حق کودک با وعده تضمین نمی‌شود؛ به قانون، بودجه، حمایت اجتماعی، دسترسی به عدالت و مشارکت مسئولانه جامعه مدنی نیاز دارد.
جامعه وکالت نیز نمی‌تواند در برابر محرومیت کودکان از آموزش بی‌تفاوت بماند. وکیل دوستدار کودک، وکیلی است که حق کودک را می‌شناسد، صدای او را می‌شنود، منافع عالیه او را پاس می‌دارد و برای تحقق حقوقش از دانش و مسئولیت حرفه‌ای خود بهره می‌گیرد.
بیاییم با پیوستن به ابتکار «وکیل دوستدار کودک»، سهم حرفه وکالت را در ساختن جامعه‌ای عادلانه‌تر و کودک‌محورتر ایفا کنیم؛ جامعه‌ای که در آن هیچ کودکی به دلیل شرایطی که انتخاب نکرده است، از آموزش، حمایت و فرصت رشد محروم نماند.
کودک، صاحب حق امروز و سازنده آینده است؛ حمایت از او، مسئولیت مشترک ما و تعهد حرفه‌ای ماست.
کمیسیون حقوق بشر کانون وکلای دادگستری مرکز